बिर्तामोड । आगामी फागुन २१ मा हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनको मिति नजिकिँदै जाँदा झापा क्षेत्र नं २ मा पनि चुनावी गतिविधि तीव्र बन्दै गएका छन् । निवर्तमान सभामुख र उपसभामुखसहित पूर्वमन्त्री, संविधानसभा सदस्य, अधिवक्ता तथा युवा अभियन्तासम्म चुनावी मैदानमा उत्रिएपछि यस क्षेत्रको राजनीतिक वातावरण थप रोचक बनेको छ ।

यस क्षेत्रमा १५ वटा राजनीतिक दल र तीन स्वतन्त्र उम्मेदवार गरी १८ जना उम्मेदवार चुनावी प्रतिस्पर्धामा छन् । नेकपा (एमाले) बाट निवर्तमान सभामुख देवराज घिमिरे, नेपाली कांग्रेसबाट सरिता प्रसाईं, नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीबाट संविधानसभा सदस्य धर्मशिला चापागाईँ, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) बाट निवर्तमान उपसभामुख इन्दिरा राना मगर, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीबाट भद्रप्रसाद नेपाल, जनमत पार्टीबाट रमेशकुमार राजवंशी, नेपाल मजदुर किसान पार्टीबाट चन्द्रकुमारी गारु, मङ्गोल नेसनल अगनाइजेसनबाट अकलबहादुर तामाङ, नेपाल जनमुक्ति पार्टीबाट मानबहादुर पुलामी मगर तथा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (संयुक्त) बाट श्रीप्रसाद सिटौला चुनावी प्रतिस्पर्धामा छन् ।

यसैगरी सङ्घीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्चबाट अमृता लावती, श्रम संस्कृति पार्टीबाट केशवकुमार भण्डारी, नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)बाट अर्जुनकुमार पाण्डे, उज्यालो नेपाल पार्टीबाट चुडाकर्ण बेघा, जनता समाजवादी पार्टी, नेपालबाट तिलबहादुर राई तथा स्वतन्त्र रूपमा पुण्यप्रसाद आचार्य, रमेशकुमार कार्की र डा. युवराज सङ्ग्रौला चुनावी मैदानमा छन् ।

यस निर्वाचन क्षेत्रअन्तर्गत अर्जुनधारा नगरपालिका, कन्काई नगरपालिका–८ र ९, बुद्धशान्ति गाउँपालिकाको वडा नं १, २ र ३ तथा बिर्तामोड नगरपालिकाको वडा नं १ देखि ९ सम्म पर्दछन् । निर्वाचन आयोगका अनुसार यहाँ एक लाख ४७ हजार ५२२ मतदाता रहेका छन्भने ४९ मतदानस्थलमा १६५ मतदान केन्द्र तोकिएका छन् ।

गत विसं २०७९ को प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनमा एमालेका घिमिरे २८ हजार ७१६ मत प्राप्त गरी विजयी भएका थिए । उक्त निर्वाचनमा स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएका भद्रप्रसाद नेपालले २६ हजार ४५५ मत प्राप्त गर्दै उपविजेता बनेका थिए ।

यहाँ तत्कालीन नेकपा (माओवादी केन्द्र) का हरिकुमार राना मगरले १३ हजार ९३० मत प्राप्त गरेका थिए भने रास्वपाका रुद्रप्रसाद गिरीले आठ हजार ७८१ मत पाएका थिए । यस पटक गत निर्वाचनका उपविजेता भद्रप्रसाद नेपाल राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीबाट पुनः चुनावी मैदानमा छन् ।

आयोगको तथ्याङ्कअनुसार गत विसं २०७९ को निर्वाचनमा प्रतिनिधिसभाको समानुपातिकतर्फ एमालेले सबैभन्दा बढी २६ हजार ४९० मत प्राप्त गरेको थियो । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले २२ हजार ५१७, नेपाली कांग्रेसले १५ हजार ४९८, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीले सात हजार ८८०, नेकपा (माओवादी केन्द्र) ले तीन हजार ३८६ तथा नेकपा (एकीकृत समाजवादी) ले एक हजार १६९ मत प्राप्त गरेका थिए ।

गत निर्वाचनमा एमाले र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीबिच तालमेल भएको थियो भने माओवादी केन्द्रका उम्मेदवारलाई कांग्रेस र नेकपा (एकीकृत समाजवादी) ले समर्थन गरेका थिए ।

यस क्षेत्रको निर्वाचन इतिहास हेर्दा विसं २०७४ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा एमालेकी पवित्रा खरेल निर्वाचित भएकी थिइन् । दोस्रो संविधानसभा निर्वाचन २०७० मा एमालेका प्रेम गिरी र पहिलो संविधानसभा निर्वाचनमा तत्कालीन नेकपा माओवादीका धर्मशिला चापागाईँ निर्वाचित भएकी थिइन् । यहाँ विसं २०४७ पछि विसं २०६४ भन्दा अघिका निर्वाचनमा पनि एमाले विजयी हुँदै आएको थियो ।

निवर्तमान सभामुख रहेका एमाले उम्मेदवार घिमिरेले तीन वर्षको छोटो कार्यकालमा धेरै अधुरा विकास कार्यहरू अघि बढाएको र ती पूरा गर्न पुनः जनताको समर्थन आवश्यक रहेको बताएका छन् । उनले भने, ‘हात्ती प्रभावित क्षेत्रमा सुरक्षाका लागि देउनिया खोलामा फेन्सिङ तार जडान गरियो, बिर्तामोड–अर्जुनधारा–बुद्धशान्ति मुख्य चोकहरूमा सडक विस्तार भयो र भद्रपुर–बिर्तामोड चार लेन सडक अन्तिम चरणमा पुगेको छ । म सधैँ सुकुम्वासी, किसान र विपन्नसँग नजिक रहेर काम गर्दै आएको छु ।’

रास्वपा उम्मेदवार एवं निवर्तमान उपसभामुख राना मगरले यसै क्षेत्रमा जन्मेर हुर्किएको र सहाराविहीन र टुहुरा बालबालिकालाई सहयोग गर्दै आएको अनुभवका आधारमा आफ्नो उपस्थिति बलियो रहेको धारणा राखिन् । उनले भनिन्, ‘उपप्रमुखको हैसियतमा सुरु गरेका विकासका कामलाई निरन्तरता दिन र संविधान निर्माणमा बाँकी रहेका महत्त्वपूर्ण काम पूरा गर्न उम्मेदवारी दिएको हुँ । संविधानमार्फत सामाजिक न्याय र समावेशिता अझ बलियो बनाउने मेरो प्रतिबद्धता छ ।’

नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीकी उम्मेदवार एवं पूर्वमन्त्री चापागाईंले बिर्तामोडलाई उपमहानगरपालिका बनाउँदै ‘स्मार्ट सिटी’ बनाउने योजना रहेको बताइन् । उनले भनिन्, ‘बिर्तामोडमा महिला अस्थायी आवास गृह स्थापना गरी सहाराविहीन महिला र दिदीबहिनीका लागि सुरक्षित आवास निर्माण गर्न लागिपरेकी छु । केचनादेखि कञ्चनजङ्घासम्म सडक जोड्दै युवालाई पर्यटनसँग संलग्न गराउने, साथै साधुटार जलेश्वर धाम र गारामुनिको दुर्गा मन्दिरलाई धार्मिक पर्यटनसँग जोड्ने लक्ष्य छ ।’

नेपाली कांग्रेसकी उम्मेदवार प्रसाईंले अब नेतृत्व युवा पुस्ताले लिनुपर्ने बताउँदै युवामैत्री कानुन र नीतिनिर्माणमा जोड दिनुपर्ने बताइन् । उनले महिला र युवालाई कृषि क्षेत्रमा संलग्न गरी आत्मनिर्भर बनाउने योजना रहेको उल्लेख गरिन् ।

स्वतन्त्र उम्मेदवार पूर्वमहान्यायाधिवक्ता डा सङ्ग्रौलाले कानुनी सुधार र संविधान संशोधन आवश्यक रहेको बताउँदै देशलाई सही दिशामा लैजान संसद्मा पुग्न उम्मेदवारी दिएको बताए । राप्रपा उम्मेदवार नेपालले आफ्नो मुख्य ‘एजेन्डा’ हिन्दू राज्य र सनातन धर्मको संरक्षण रहेको बताए ।

उम्मेदवारहरूले आ–आफ्नो जितको दाबी गरिरहँदा स्थानीय नागरिकले भने नयाँ प्रतिनिधिले कृषि, ऊर्जा र उद्योगमा लगानीको वातावरण बनाउनेमा ध्यान दिनुपर्नेमा जोड दिएका छन् । अर्जुनधारा–८ निवासी मेहर मगरले भने, ‘कृषि क्रान्ति र साना उद्योगमा लगानी बढाउन सके अर्जुनधारा, बिर्तामोड र पहाडी भूगोल समृद्ध बन्नेछ । शिक्षा, स्वास्थ्य र साना उद्योगमा लगानी प्रबर्धन गर्ने र किसानका समस्या नजिकबाट बुझ्ने सांसद चाहिन्छ ।’

यस्तै, बिर्तामोड–४ का कृष्ण चुडालले पनि व्यवसाय अनुभवका आधारमा बिर्तामोडको समग्र विकासका लागि मेडिकल हब, शैक्षिक विकास र चारपाने क्षेत्रमा औद्योगिक पार्क स्थापना गर्न सक्ने दूरदर्शी सांसदको आवश्यकता रहेको बताए ।

झापा–२ मा बहुआयामिक विकासका योजना, चर्चित उम्मेदवार र स्थानीयको उच्च अपेक्षाले यस निर्वाचनलाई सर्वत्र चासोको केन्द्र बनाएको छ ।